Choroba afektywna dwubiegunowa często wymaga połączenia leków, aby skutecznie kontrolować objawy. Chociaż stabilizatory nastroju, takie jak lit, są lekami pierwszego rzutu, wiele osób doświadcza objawów resztkowych, które wymagają dodatkowej terapii — dodania drugiego lub trzeciego leku do schematu leczenia. Takie podejście nie jest rzadkością; w rzeczywistości jest to często raczej reguła niż wyjątek w przypadku osób z chorobą afektywną dwubiegunową.
Dlaczego dodatkowe leczenie jest często konieczne
Same leki lecznicze nie zawsze eliminują wszystkie objawy. Typowymi problemami resztkowymi są utrzymujący się lęk, depresja lub ataki paniki. Czasami pacjenci nie tolerują dużych dawek leków pierwszego rzutu, wymagających dodatkowego wsparcia. Celem jest osiągnięcie całkowitej remisji objawów, a to często wymaga dostosowanej kombinacji leków.
Podstawą są stabilizatory nastroju, takie jak lit i kwas walproinowy, ale nie zawsze odnoszą się one do każdego aspektu choroby. W ostrych epizodach maniakalnych, mieszanych lub depresyjnych dodatkowe leki mogą przyspieszyć złagodzenie objawów. Wybór zależy od konkretnych objawów i indywidualnej reakcji na leczenie.
Atypowe leki przeciwpsychotyczne: powszechny dodatek
Atypowe leki przeciwpsychotyczne są często stosowane jako leki wspomagające, nawet jeśli nie zostały zatwierdzone przez FDA specjalnie w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej. Badania pokazują, że mogą być skuteczne. W procesie selekcji bierze się pod uwagę nasilenie objawów, historię leczenia i preferencje pacjenta.
Oto zestawienie niektórych często zalecanych opcji:
- Arypiprazol (Abilify): W przypadku ostrych epizodów maniakalnych i mieszanych.
- Azenapina (Safris): Również w ostrych epizodach maniakalnych i mieszanych; podawać podjęzykowo w celu szybszego wchłaniania.
- Kariprazyna (Vraylar): Leczy epizody maniakalne, mieszane i depresyjne.
- Lurazydon (Latuda): Specjalnie na depresję w chorobie afektywnej dwubiegunowej.
- Olanzapina (Zyprexa): Skuteczna w przypadku ostrej manii i epizodów mieszanych, często działa szybciej w połączeniu z litem.
- Kwetiapina (Seroquel): Leczy epizody maniakalne, mieszane i depresyjne.
- Rysperydon (risperidal): W przypadku ostrych epizodów maniakalnych i mieszanych.
- Zyprazydon (Geodon): Stosowany w leczeniu manii dwubiegunowej i terapii podtrzymującej.
Leki te działają poprzez wpływ na substancje chemiczne w mózgu, takie jak dopamina i serotonina, a niektóre z nich są bardziej skuteczne w określonych fazach choroby. Mogą jednak powodować skutki uboczne: senność, zawroty głowy, przyrost masy ciała, zmiany metaboliczne (podwyższony poziom cholesterolu, ryzyko cukrzycy) i mimowolne ruchy.
Krótkoterminowa ulga: benzodiazepiny w ostrych epizodach
W przypadku ostrej manii lub epizodów mieszanych benzodiazepiny (takie jak lorazepam lub klonazepam) mogą zapewnić krótkotrwałą ulgę w stanach lękowych, bezsenności i pobudzeniu. Leki te działają szybko, zwiększając GABA, uspokajający neuroprzekaźnik. Nie są one jednak rozwiązaniem długotrwałym ze względu na ryzyko uzależnienia i wystąpienia objawów odstawiennych.
Leki przeciwdepresyjne: ostrożne podejście
Leki przeciwdepresyjne stosuje się w około połowie do sześćdziesięciu procent przypadków choroby afektywnej dwubiegunowej, ale ich rola jest kontrowersyjna. Mogą wywołać manię lub szybką jazdę na rowerze. W przypadku stosowania muszą być połączone ze stabilizatorem nastroju, aby zmniejszyć to ryzyko. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) są ogólnie uważane za bezpieczniejsze niż starsze typy leków przeciwdepresyjnych, ale potrzebne są dalsze badania.
Kluczowe wnioski
Jeśli objawy choroby afektywnej dwubiegunowej utrzymują się pomimo leczenia podstawowego, mogą być potrzebne dodatkowe leki. Atypowe leki przeciwpsychotyczne są często leczeniem pierwszego rzutu w przypadku manii i epizodów mieszanych, podczas gdy benzodiazepiny mogą zapewnić krótkotrwałą ulgę. Leki przeciwdepresyjne należy stosować ostrożnie, zawsze łącznie ze stabilizatorem nastroju. Twój lekarz może pomóc Ci wybrać najlepszą kombinację dla Twoich konkretnych potrzeb.
Celem leczenia jest nie tylko zmniejszenie objawów, ale osiągnięcie całkowitej remisji i poprawa jakości życia.
