Nowe badania sugerują, że krótki trening fizyczny o dużej intensywności może być tak samo skuteczny jak tradycyjna terapia ekspozycyjna w zmniejszaniu objawów zespołu lęku napadowego, oferując tanią i dostępną alternatywną metodę leczenia. Badanie, opublikowane w Frontiers in Psychiatry, jest jednym z pierwszych, w którym przetestowano ćwiczenia same w sobie jako podstawową metodę narażenia, a nie tylko jako dodatek do istniejących metod leczenia, takich jak leki lub psychoterapia. Jest to szczególnie ważne, ponieważ zespół lęku napadowego dotyka miliony ludzi, a leczenie jest w dalszym ciągu niewystarczająco wykorzystywane ze względu na koszty, dostępność lub piętno.
Jak działa ekspozycja interroceptywna
Leczenie zespołu lęku napadowego często obejmuje ekspozycja interroceptywną : celowe wywoływanie fizycznych odczuć ataku paniki (szybkie bicie serca, zawroty głowy, duszność) w bezpiecznym środowisku. Celem jest nauczenie pacjentów, że te odczucia nie są niebezpieczne i że atak paniki ich nie zabije.
Tradycyjnie odbywa się to poprzez nadzorowane ćwiczenia w gabinecie terapeuty, takie jak kręcenie się na krześle, aż do wystąpienia zawrotów głowy. Nowe badania sugerują, że krótkie serie intensywnych ćwiczeń dają ten sam efekt, naturalnie wyzwalając odczucia cielesne wywołujące strach.
Według dr Deborah Vinall, licencjonowanej terapeutki małżeńskiej i rodzinnej, ćwiczenia „łączą wyzwalające doznania z poczuciem mocy, a nie z przypadkowością lub utratą kontroli”. Może to wyjaśniać, dlaczego pacjenci chętniej się nimi angażują niż sztucznymi metodami.
Badania projektowe
Naukowcy z Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Sao Paulo w Brazylii przeprowadzili 12-tygodniowe badanie z udziałem 72 nieaktywnych dorosłych, u których zdiagnozowano zespół lęku napadowego. Uczestnicy zostali podzieleni na dwie grupy: jedna wykonała ustrukturyzowany program krótkich, intensywnych ćwiczeń, a druga przeszła trening relaksacyjny.
Sesje ćwiczeń przebiegały według określonego planu: rozgrzewka, umiarkowany marsz, następnie 30-sekundowe sprinty o dużej intensywności z okresami odpoczynku. Intensywność stopniowo zwiększano przez 12 tygodni. Warto zauważyć, że nie stosowano tradycyjnej psychoterapii ani coachingu werbalnego; efekt terapeutyczny wynikał wyłącznie z powtarzającego się doznania fizycznego w kontrolowanym środowisku.
Wyniki: ćwiczenia są lepsze od relaksu
Po 12 tygodniach w grupie ćwiczącej zaobserwowano mniejsze objawy paniki w skali paniki i agorafobii w porównaniu z grupą relaksacyjną. Korzyści utrzymywały się przez co najmniej sześć miesięcy po zakończeniu leczenia, a grupa ćwicząca również zgłaszała mniej ataków paniki i zmniejszenie lęku/depresji.
Chociaż wyniki obu grup uległy poprawie, wyniki grupy ćwiczącej były wyraźnie lepsze. Sugeruje to, że krótkie, intensywne ćwiczenia mogą skutecznie znieczulać ludzi na wywołujące panikę doznania fizyczne.
Ograniczenia i kolejne kroki
Badanie skupiało się na osobach dorosłych prowadzących siedzący tryb życia, zatem wyniki mogą nie dotyczyć osób już aktywnych. Testowano także ćwiczenia oddzielnie; przyszłe badania powinny zbadać ich połączenie z lekami lub psychoterapią. Aby potwierdzić trwałe korzyści, potrzebne są również długoterminowe badania.
Co to oznacza dla osób cierpiących na zespół lęku napadowego
Naukowcy sugerują, że ustrukturyzowane ćwiczenia o wysokiej intensywności są „niedrogą i atrakcyjną” metodą leczenia zespołu lęku napadowego. Uczestnicy badania nie doświadczyli ataków paniki podczas treningów, co sugeruje, że odczucia te są mniej przerażające, jeśli są przewidywalne i kontrolowane.
Eksperci przestrzegają jednak przed samodzielnym leczeniem bez profesjonalnego doradztwa. Samodzielne rozpoczynanie intensywnych treningów może wywołać ataki paniki. Terapeuci zalecają najpierw omówienie tego podejścia ze specjalistą zajmującym się zdrowiem psychicznym w celu opracowania narzędzi samoregulacji i technik pozytywnego przeformułowania poznawczego.
Ostatecznie włączenie ćwiczeń do leczenia zespołu lęku napadowego może zwiększyć dostęp do skutecznej opieki, oferując praktyczną i skalowalną alternatywę dla osób cierpiących na tę wyniszczającą chorobę.
